Nội dung chính
Việt Nam đã vượt mục tiêu 3.000 km, đưa vào khai thác 3.345 km cao tốc vào cuối 2025. Thành tựu này được Bộ Xây dựng ghi nhận là kết quả của hàng loạt cơ chế đặc thù được ban hành để tháo gỡ các “điểm nghẽn” thể chế trong lĩnh vực hạ tầng giao thông.
Thành tựu vượt mục tiêu 2025
Trong nhiệm kỳ 2021‑2025, tổng độ dài cao tốc đã tăng từ 1.163 km (năm 2020) lên 3.345 km, trong đó 2.182 km là các tuyến chính và 458 km là các nút giao, đoạn dẫn kết nối với quốc lộ và mạng lưới địa phương. Đây là con số vượt xa chỉ tiêu 3.000 km mà Chính phủ đề ra.
Cơ chế đặc thù tháo gỡ “điểm nghẽn”
Trong buổi họp báo Chính phủ tháng 12/2025, ông Nguyễn Trí Đức – Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Xây dựng, nhấn mạnh ba yếu tố then chốt:
- Ban hành đồng bộ các nghị quyết, chương trình hành động, đặt mục tiêu hoàn thành cao tốc Bắc‑Nam phía Đông từ Cao Bằng tới Cà Mau.
- Thực hiện “đồng bộ công việc”: không để một hạng mục chờ hoàn thành trước khi khởi động hạng mục khác.
- Giao địa phương làm chủ các dự án thành phần (giải phóng mặt bằng, chỉ định thầu, khai thác mỏ) và chỉ định thầu trực tiếp cho nhà thầu có năng lực.
Để giám sát và kịp thời tháo gỡ khó khăn, Thủ tướng đã thành lập Ban Chỉ đạo nhà nước các công trình quan trọng, họp định kỳ hàng tháng và khi cần thiết. Năm 2025, 7 đoàn công tác do lãnh đạo Chính phủ trực tiếp kiểm tra, đồng thời phát động phong trào thi đua “500 ngày đêm”.
Sáu bài học kinh nghiệm rút ra
- Ưu tiên nguồn lực cho dự án trọng điểm quốc gia. Tránh đầu tư lan tỏa, tập trung vào các trục cao tốc có tính lan tỏa và kết nối vùng như Bắc‑Nam và Đông‑Tây.
- Hoàn thiện thể chế, chính sách. Tháo gỡ nhanh các “điểm nghẽn” bằng cách phân cấp, phân quyền, nâng cao năng lực và trách nhiệm của địa phương.
- Phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị. Kết hợp đồng lòng của Đảng, Nhà nước, tổ chức đoàn thể và người dân, đồng thời khơi dậy phong trào thi đua yêu nước.
- Thành lập Ban Chỉ đạo đa cấp. Các Ban chỉ đạo của Chính phủ, bộ, tỉnh, huyện đảm bảo chỉ đạo xuyên suốt từ trên xuống dưới.
- Rõ ràng trong phân công trách nhiệm. “Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ kết quả” để tránh đùn đẩy và né tránh.
- Động viên, khen thưởng kịp thời. Phong trào thi đua “yêu nước” và các chương trình khen thưởng tạo không khí hăng say, nâng cao năng suất và giảm chi phí.
Những bài học này đã giúp các dự án thực hiện “3 ca, 4 kíp”, vượt nắng, thắng mưa, không thua bão gió, đồng thời áp dụng công nghệ mới để rút ngắn thời gian thi công và tiết kiệm chi phí.
Ông Nguyễn Trí Đức khẳng định, khi thể chế được khơi thông và nguồn lực được huy động đúng hướng, hạ tầng giao thông sẽ tiếp tục là động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII và XIV của Đảng.