Nội dung chính
Di tích Quốc gia Đặc biệt Căn cứ Trung ủ Cục miền Nam – một di sản lịch sử, văn hoá và sinh thái quan trọng – đang được đưa vào kế hoạch bảo tồn, tu bổ và phục hồi chi tiết để khai thác tiềm năng du lịch bền vững.
Phạm vi và quy mô lập quy hoạch
Quyết định 88/QĐ-TTg ngày 15/01/2026 xác định khu vực nghiên cứu rộng khoảng 291,25 ha, bao gồm toàn bộ Khu bảo vệ 1 và 2 của ba di tích thành phần: Căn cứ Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam, Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam và Căn cứ Trung ủ Cục miền Nam, cùng đoạn đường nối dài 25 km qua xã Tân Lập, tỉnh Tây Ninh.
Trong đó, quy mô thực hiện quy hoạch chi tiết tập trung vào 241,25 ha, được chia như sau:
Di tích Căn cứ Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam
- Diện tích tổng: 30 ha
- Khu bảo vệ 1: 2,08 ha
- Khu bảo vệ 2: 27,92 ha
Di tích Căn cứ Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam
- Diện tích tổng: 60 ha
- Khu bảo vệ 1: 2,47 ha
- Khu bảo vệ 2: 57,53 ha
Di tích Căn cứ Trung ủ Cục miền Nam
- Diện tích tổng: 151,25 ha
- Khu bảo vệ 1: 70,00 ha
- Khu bảo vệ 2: 81,25 ha
Đối tượng nghiên cứu lập quy hoạch
Quy hoạch tập trung vào các yếu tố sau:
- Di tích lịch sử gắn liền với các sự kiện quan trọng và các lãnh đạo cấp cao của Đảng trong thời kỳ kháng chiến.
- Không gian cảnh quan tự nhiên của ba cơ sở, bao gồm khu rừng quốc gia Lò Gò‑Xa Mát và các hệ sinh thái đa dạng.
- Giá trị văn hoá phi vật thể: lễ hội, tín ngưỡng, phong tục tập quán địa phương.
- Yếu tố kinh tế‑xã hội, môi trường, cộng đồng và các chính sách liên quan.
Đánh giá đa dạng sinh học trong Vườn quốc gia Lò Gò‑Xa Mát, tiềm năng khai thác du lịch sinh thái, và vai trò chiến lược của di tích trong bảo vệ rừng và biên giới được đưa vào phân tích chi tiết.
Kết nối và phát triển du lịch lịch sử‑văn hoá
Mục tiêu của quy hoạch không chỉ là bảo tồn mà còn tạo ra một điểm du lịch lịch sử‑văn hoá hấp dẫn, liên kết với các di tích, danh lam thắng cảnh và sản phẩm du lịch khác trong tỉnh Tây Ninh và khu vực Đông Nam Bộ. Nhờ đó, du khách sẽ có trải nghiệm đa dạng, từ tham quan di tích, khám phá thiên nhiên đến tham gia các lễ hội địa phương.
Việc phát huy giá trị cách mạng của di tích còn đóng vai trò giáo dục thế hệ trẻ, truyền tải tinh thần yêu nước và khơi dậy niềm tự hào dân tộc.
Phân tích và đánh giá hiện trạng di tích
Đội ngũ chuyên gia thực hiện các bước sau:
- Thu thập, sắp xếp tư liệu lịch sử, tài liệu nghiên cứu và phỏng vấn nhân chứng.
- Khảo sát thực địa để đánh giá tình trạng công trình, môi trường tự nhiên và các yếu tố xã hội‑kinh tế.
- Xác định giá trị di sản vật thể và phi vật thể, ghi nhận các hoạt động tín ngưỡng, lễ hội gắn liền với di tích.
- Đánh giá công tác quản lý hiện tại, mức độ tham gia của cộng đồng, và nguồn lực tài chính từ ngân sách nhà nước và nguồn vốn xã hội hoá.
- Rà soát các dự án đang triển khai có thể ảnh hưởng đến quy hoạch.
Tiếp theo, quy hoạch đề xuất ranh giới khu bảo vệ, khu vực hạn chế xây dựng, và khu vực cảnh quan văn hoá. Các đề xuất còn bao gồm việc xếp hạng bổ sung các công trình mới phát hiện và đưa ra giải pháp bảo quản, tu bổ, phục hồi dựa trên nguyên tắc hài hòa giữa bảo tồn di sản và phát triển kinh tế‑xã hội.
Cuối cùng, bản đề xuất sẽ cung cấp danh mục các hạng mục cần bảo quản, mức độ ưu tiên và các giải pháp kỹ thuật, tài chính cụ thể, tạo nền tảng vững chắc cho việc thực hiện các dự án bảo tồn và phát triển du lịch bền vững.