Trong bối cảnh thuế đối ứng và biến động kinh tế toàn cầu, doanh nghiệp Việt Nam đã biến những rủi ro thành cơ hội, đẩy cân thương mại sang mức xuất siêu hơn 21 tỷ USD vào năm 2025.

Xuất khẩu 2025: Tăng trưởng mạnh mẽ, duy trì đà xuất siêu

Theo Cục Hải quan, kim ngạch xuất nhập khẩu năm 2025 ước đạt 920 tỷ USD, tăng 16,9 % so với 2024 – mức cao kỷ lục. Trong đó, xuất khẩu đạt 470,59 tỷ USD (+15,9 %), khiến cán cân thương mại ghi nhận siêu thặng dư 21,18 tỷ USD (so với 24,77 tỷ USD năm 2024). Những con số này phản ánh nỗ lực đồng loạt của các doanh nghiệp trong việc thích nghi và mở rộng thị trường.

Thuế đối ứng Mỹ: Thử thách và cơ hội

Ngày 2/4/2025, Mỹ công bố áp thuế đối ứng lên tới 46 % cho hầu hết hàng hoá nhập khẩu, gây lo ngại cho các nhà xuất khẩu Việt. Tuy nhiên, sau đàm phán, mức thuế thực tế được điều chỉnh xuống 20 % và một số sản phẩm được áp dụng thuế 0 % từ ngày 7/8/2025. Doanh nghiệp nhanh chóng tận dụng “khoảng hở” thời gian áp thuế để đa dạng hoá khách hàng và thị trường.

Đa dạng hoá thị trường và sản phẩm

Không chờ đợi cú sốc qua đi, các công ty đã đẩy mạnh đa dạng hoá thị trường. Nhóm hàng công nghiệp chế biến – chế tạo (điện tử, máy móc, thiết bị, dệt may, đồ gỗ) vẫn là trụ cột, trong khi nông, lâm, thủy sản nổi lên như điểm sáng. Năm 2025, xuất khẩu rau quả và thủy sản đạt 19,8 tỷ USD (+15,2 % so với cùng kỳ).

Ngành gỗ

Xuất khẩu gỗ dự kiến vượt 17,3 tỷ USD, tăng 5,4 % so với năm trước. Ông Ngô Sỹ Hoài, Phó Chủ tịch Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, nhấn mạnh doanh nghiệp đã “bỏ trứng vào nhiều giỏ” để giảm rủi ro thuế và duy trì tăng trưởng.

Ngành dệt may

Kim ngạch xuất khẩu dệt may ước đạt 46 tỷ USD (+5 %). Dù đối mặt với chi phí đầu vào tăng (giá bông, logistics) và áp lực thuế quan Mỹ, doanh nghiệp đã tăng tỷ lệ nội địa hoá lên 45‑48 % và nâng giá trị gia tăng, xếp thứ ba thế giới về nguồn nguyên vật liệu sau Trung Quốc và Ấn Độ.

Ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), khẳng định đây là kết quả của đầu tư mạnh vào chuỗi cung ứng nội địa và chuyển dịch toàn cầu.

Chiến lược doanh nghiệp tiêu biểu

Vinatex

Vinatex không chỉ duy trì thị phần Mỹ mà còn mở rộng sang châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc. Nhờ khai thác “khoảng hẹp” thời gian áp thuế, doanh thu năm 2025 đạt 18.890 tỷ đồng (+3,2 % kế hoạch) và lợi nhuận hợp nhất 1.355 tỷ đồng (+49 % kế hoạch), mức lợi nhuận cao thứ hai trong 30 năm.

Vinatex còn đẩy mạnh lộ trình xanh hoá 3R (Reduce‑Reuse‑Recycle), tập trung vào vật liệu sinh thái, giảm phát thải và thiết kế tuần hoàn.

Công ty TNG

Với chiến lược giữ vững khách hàng truyền thống và mở rộng khách hàng mới, TNG hoàn thành kế hoạch doanh thu 8.102 tỷ đồng (đạt mục tiêu 8.100 tỷ) vào ngày 6/12/2025 và dự kiến doanh thu cả năm vượt 5 % kế hoạch.

Dệt may Thành Công

Doanh nghiệp chuyển sang mua nguyên liệu trong nước, tận dụng ưu đãi thuế CPTPP và giảm rủi ro thuế trung chuyển. Doanh thu mảng vải tăng mạnh trong tháng 11/2025, và hơn 60 % kế hoạch doanh thu quý I/2026 đã được ký.

Hướng đi tương lai: Phân khúc trung‑cao cấp và xanh hoá

Nhiều doanh nghiệp chuyển sang phân khúc trung‑cao cấp, nơi yêu cầu chất lượng, nguồn gốc và tuân thủ cao hơn, giúp giảm độ nhạy cảm trước biến động thuế và giá. Trong lĩnh vực thủy sản, Tập đoàn Sao Mai tập trung vào nuôi trồng bền vững, công nghệ chế biến sâu và năng lượng tái tạo, nhằm nâng cao giá trị dài hạn.

Những chiến lược này không chỉ bảo vệ doanh nghiệp trước rủi ro mà còn tạo động lực tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.