Đề xuất nâng chỉ tiêu năng suất lao động lên 9% và TFP lên 60% là chìa khóa để Việt Nam đạt tăng trưởng GDP trên 10% mỗi năm giai đoạn 2026‑2030.

Bối cảnh nghị quyết điều chỉnh Quy hoạch tổng thể 2021‑2030

Vào sáng ngày 28/11, tại cuộc thảo luận Quốc hội, đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng trích dẫn mô hình Solow để minh chứng: nếu muốn GDP tăng hơn 10%/năm, tốc độ tăng năng suất lao động cần đạt ít nhất 9% và đóng góp của TFP (Total Factor Productivity) phải chiếm khoảng 60% tổng tăng trưởng.

Hiện tại dự thảo nghị quyết đưa ra mục tiêu năng suất lao động trên 8,5% và TFP 55%, một con số mà ông Hùng cho rằng còn “chưa đủ” để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026‑2030.

Đề xuất điều chỉnh chỉ tiêu

Đại biểu Hùng đề nghị nâng mức mục tiêu lên 9% cho năng suất lao động và 60% cho TFP. Lý do: Việt Nam đang xuất phát từ mức năng suất thấp, chỉ bằng 1/8 Singapore, 1/4‑1/5 Nhật Bản, Hàn Quốc, 1/3 Malaysia, và 1/2 Thái Lan. Vì vậy, việc duy trì tốc độ tăng GDP cao trong 10‑15 năm tới đòi hỏi một bước nhảy vọt về năng suất.

Trong báo cáo giải trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng khẳng định đã “nghiên cứu rất kỹ” và tính toán toàn diện để đề xuất bộ chỉ tiêu phù hợp, đồng thời nhấn mạnh rằng các chỉ tiêu này đã được Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương xem xét, thảo luận và thông qua trong dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội 14 Đảng.

Do vậy, Bộ trưởng quyết định giữ nguyên hai chỉ tiêu năng suất lao động và TFP ở mức hiện tại trong dự thảo, cho rằng chúng đã phản ánh được khả năng thực tế và cam kết chính sách.

Đề xuất thay đổi chỉ tiêu y tế trong quy hoạch

Song song với chỉ tiêu kinh tế, các đại biểu cũng đưa ra quan ngại về chỉ tiêu y tế. Dự thảo hiện đang đặt mục tiêu tới năm 2030 đạt 35 giường bệnh và 19 bác sĩ trên 1 vạn dân, với tỷ lệ giường bệnh tư nhân 15%.

Đại biểu Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho rằng chỉ tiêu “giường bệnh trên 1 vạn dân” không còn phù hợp trong bối cảnh xu hướng chăm sóc sức khỏe chuyển sang ngoại trú và nội trú ban ngày. Ông đề xuất thay thế bằng chỉ số chi tiêu y tế quốc gia (Total Health Expenditure – THE) tính theo % GDP.

Theo dữ liệu OECD, Mỹ chi khoảng 16‑17% GDP cho y tế, các nước OECD trung bình 8‑9%, trong khi Việt Nam hiện chỉ khoảng 5‑6%.

Đại biểu Trí đề nghị đưa mục tiêu THE lên 8‑9% GDP vào năm 2030 và 15‑16% vào năm 2045. Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng đáp lại, khẳng định dù nhiều quốc gia vẫn duy trì chỉ tiêu giường bệnh trong thống kê, họ cũng đồng thời phát triển các chỉ tiêu mới phù hợp với mô hình chăm sóc sức khỏe hiện đại và sẽ xem xét bổ sung chỉ tiêu THE vào bộ chỉ tiêu quốc gia.

Kết luận

Việc duy trì hoặc điều chỉnh các chỉ tiêu kinh tế và y tế trong Quy hoạch tổng thể 2021‑2030 không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn phản ánh chiến lược phát triển dài hạn của đất nước. Các đề xuất nâng năng suất lao động và TFP, cũng như chuyển đổi sang chỉ số chi tiêu y tế, nếu được chấp nhận, sẽ tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số và cải thiện chất lượng dịch vụ y tế.

Quý độc giả có ý kiến gì về đề xuất này? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn và theo dõi để nhận cập nhật mới nhất.